یمنبتیسبمنتسیبمنیتبیمنتبینمتبیسب
سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

کاروانسرای امین آباد

کاروانسرای امین آباد

کاروانسرای امین آباد به عنوان یکی از کاروانسراهای تاریخی ایران که در فلات مرکزی ایران واقع شده است، اهمیت بسیاری در حوزه معماری دارد.

موقعیت کاروانسرای امین آباد:

موقعیت کاروانسرای امین آباد

شهرِضا یا قُمشه از شهرهای استان اصفهان ایران در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان قرار دارد. آب و هوای آن نسبتاً سرد و خشک است. آب آشامیدنی آن از چاه تأمین می‌شود اما به تازگی آب آشامیدنی آن از سمیرم به این شهر منتقل می‌شود. شهرضا در گذشته «قمشه» نامیده می‌شده است. قمشه‌ واژه‌ای پهلوی ساسانی است، که از روزگار باستان به این محل گفته می‌شد و نخست «کمتنه» بوده است، چون پس از اسلام بیشتر واژگان «کم» به «قم» تبدیل شدند، این واژه نیز از کمشه به قمشه تبدیل شد. در شهرضا آثار باستانی زیادی وجود دارد که از جمله آن می‌توان به مسجد جامع شهرضا، شاه بابویه شهرضا، بقعه سید خاتون، ایوان حسینیه سادات، بازار بزرگ و چهار سوق اشاره نمود. یکی از آثار باستانی این شهر، کاروانسرای امین آباد است که در ۳۸ کیلومتری جنوب شهرضا واقع گردیده است.

تاریخچه کاروانسرای امین آباد:

این بنا به نظر پژوهشگران از کاروانسراهای دوره صفویان است. اهالی محل نیز احداث این کاروانسرا و مسجد و آب انبار و حمامی در روستای امین آباد را به زمان شاه عباس اول صفوی نسبت داده اند. ژان باتیست تاورنیه در سفرنامه‌اش، به باغ زیبایی در اطراف این بنا اشاره کرده است که امروزه وجود ندارد. به گفته اهالی محل، در زمان ظل السلطان، به سبب نا امنی منطقه، ارتش وی در این کاروانسرا مستقر بودند. پس از آن، ظل السلطان این بنا و آب انبار و حمام و مسجد روستای مجاور آن را به عروس خود بخشید که بعدها ملک التجار آنها را از او خرید. این بناها پس از فوت ملک التجار جزو بناهای وقفی قرار گرفت و وقف نامه آن‌ها در اختیار اداره اوقاف است. کاروانسرای امین آباد در زمان پهلوی اول به قزاق خانه و بعد از آن به مقر ژاندارمری تبدیل شد.

معماری کاروانسرای امین آباد:

معماری کاروانسرای امین آباد

این ساختمان به زمان صفوی تعلق دارد و در دوره شاه عباس اول احداث شده است و شکل آن همانند کاروان‌سراهای متداول نیست و نقشه هشت ضلعی دارد. وجود مسجد، آب‌انبار و حمام در کنار این اثر تاریخی می‌تواند سبب ایجاد نمونه‌ای خاص از یک اقامتگاه بین راهی شود. مساحت این بنا در حدود ۲۸۰۰ مترمربع است و حیاطی به شکل هشت ضلعی، بخش عمده ای از آن را اشغال کرده است. هر ضلع این بنای هشت ضلعی از بیرون ۲۴ متر طول و حدود ۶ متر ارتفاع دارد. دیوارهای خارجی، جز در قسمت ورودی، همگی از سنگ لاشه ساخته شده‌اند.

کنگره ی زیبای پای دیوارها و برج‌های هشت گوشه ی بنا حس یک قلعه ی نظامی را القا می‌کند. با ورود به دالان ورودی با فضای پوشیده به طاق آهنگ رو به رو می‌شویم که در دو سوی آن علاوه بر دو اتاق نگهبانی و اتاق کاروانسرادار، دو راه پله وجود دارد که به شاهنشین و بام منتهی می‌گردند. شاید چشمگیرترین و هنرمندانه‌ترین بخش کاروان‌سرا حیاط آن باشد. حیاط به رغم هشت ضلعی بودنش، به دلیل وجود ایوان‌های میانی چهار ضلعی، که دو به دو رو به روی هم واقع شده‌اند، الگویی چهار ایوانی دارد.

در هر یک از چهار جبهه فرعی، شش ایوانچه با حجره‌های پشتشان و در هر جبهه اصلی، ایوانی در میانه و دو حجره و ایوانچه در طرفین آن قرار گرفته است. بدین ترتیب، جبهه‌های فرعی و اصلی، نماهایی کاملا متفاوت دارند. در جرزهای قطور گوشه‌های حیاط نیز، حجره‌هایی تعبیه شده‌اند. در اضلاع جنوب غربی و جنوب شرقی، این حجره ها قاعده هشت ضلعی و سقف رسمی بندی دارند. مطابق معمول، اسطبل‌ها در اطراف دیگر فضاهای کاروان سرا تقسیم‌بندی شده‌اند.

معماری کاروانسرای امین آباد

حجره‌ها اتاق‌هایی به ابعاد ۳*۲/۵ متر هستند که سقف آن‌ها با طاق ترکین پوشش داده شده است و در نوع خود کم نظیر می‌باشند. پشت حجره‌ها دالانی وجود دارد که ایوان‌ها آن را به چهار قسمت تقسیم کرده‌اند و احتماً در گذشته، هر قسمت به یک کاروان اختصاص داشته است. در یک طرف این دالان، به ازای هر چشمه طاق، یک بار انداز قرار دارد. پوشش این دالان و باراندازهای جانبی آن طاق‌های کلمبه و آهنگ است. فضای شاه نشین شامل دو پیش ورودی، دو اتاق هشت ضلعی، دو اتاق مستطیل، یک اتاق اصلی و شش ایوان است که همگی تزئینات کاربندی در سقف دارند. ولی زیبا ترین تزئینات متعلق به فضای اصلی است، که در مرکز شاه نشین قرار دارد و در شمال و جنوب به دو ایوان، یکی رو به حیاط و دیگری رو به بیرون کاروانسرا منتهی می‌شود. ایوان ضلع جنوبی دو طبقه است و عمقی بیش از دیگر ایوان‌ها دارد. این ایوان جزئی از دستگاه ورودی می‌باشد و با فضاهای طرفین خود و سردر، مرتفع‌ترین بخش کاروان‌سرا را تشکیل می‌دهد.

حجره‌ها  و ایوانچه‌های طرفین این ایوان دو طبقه هستند. بدین ترتیب، نقطه شاخصی در نمای پیرامون حیاط ایجاد و بر ورودی بنا تاکید شده است. در طبقه دوم ایوان جنوبی، تالار وسیعی واقع است که از یک سو، به حیاط کاروانسرا و از سوی دیگر، به فضای پیرامون کاروانسرا دید دارد. طاق این ایوان‌ها با رسم بندی نیم کار دوازده تایی تزئین شده است. نکته ی با ارزش، تاکید بر حجره ی وسطی به عنوان محور فرعی تقارن حیاط است که معمار با ترکیب مقرنس، با کاربندی و تعویض نوع آجر کاری لچک قوس، این عمل را با ظرافت تمام انجام داده است.

جهت خرید کروکی کاروانسرای امین آباد میتوانید از طریق لینک زیر اقدام نمایید

فایل کروکی کاروانسرای امین آباد

 

 

 

ارسال دیدگاه
توسط
تومان
×

پی اس کافه
توجه ! لطفا قبل از شروع گفتگو ، حتما پیام رسان واتساپ را نصب کنید

×